Jak nastroić gitarę: proste i skuteczne metody

Usiądź, opierając pudło gitary na nodze, i skieruj gryf w stronę ręki, która będzie obracać klucze. Jeśli jesteś praworęczny, lewa ręka trzyma gryf, a prawa znajduje się przy otworze rezonansowym; podczas strojenia sięgaj do kluczy, nie przyciskając instrumentu do klatki piersiowej. Jeśli jesteś leworęczny, odwróć pozycję, ale zostaw sobie swobodę obracania mechanizmów.

Usuń przedmioty, które mogą wibrować w pobliżu mikrofonu, na przykład klucze, szklanki, telefony leżące na stole i inne instrumenty. Zamknij filmy oraz aplikacje emitujące dźwięk. Tuner musi słyszeć jedną strunę naraz, a włączony telewizor może powodować skakanie wskaźnika, nawet gdy struna jest blisko właściwej nuty. Jeśli to możliwe, stroić przez 3–5 minut w pokoju z zamkniętymi drzwiami i oknami.

Umieść telefon około 20–40 centymetrów od otworu rezonansowego gitary. Nie zasłaniaj mikrofonu dłonią. Szarp każdą strunę kciukiem albo czubkiem palca wskazującego. Używaj umiarkowanej siły i pozwól, aby dźwięk wybrzmiewał przez 2–3 sekundy. Na tym etapie nie uderzaj we wszystkie struny naraz. Celem jest dostarczenie tunerowi czystej nuty do rozpoznania.

Zanim zaczniesz, sprawdź, czy gitara jest w bezpiecznym stanie. Jeśli struna jest postrzępiona, mocno zardzewiała albo nieregularnie nawinięta na klucz, nie zwiększaj napięcia bez obejrzenia instrumentu. Stara struna może pęknąć podczas strojenia. Trzymaj twarz i oczy z dala od toru struny oraz klucza.

Dzisiejsze zadanie: ustaw urządzenie, zezwól na użycie mikrofonu, raz szarp strunę szóstą i poczekaj, aż odczyt się ustabilizuje. Jeśli tuner przechwytuje hałas lub więcej niż jedną nutę, odsuń źródła dźwięku i powtórz próbę tylko z jedną struną.

W stroju standardowym gitara wygląda następująco, od najgrubszej do najcieńszej struny: szósta struna E, piąta A, czwarta D, trzecia G, druga H i pierwsza E. Krótka sekwencja to E, A, D, G, H, E. W zapisie literowym zobaczysz E-A-D-G-B-E. Pierwsza i szósta struna mają tę samą nazwę, ale dzielą je dwie oktawy.

Najczęściej używane częstotliwości referencyjne to 82.41 Hz dla szóstej struny, 110 Hz dla piątej, 146.83 Hz dla czwartej, 196 Hz dla trzeciej, 246.94 Hz dla drugiej i 329.63 Hz dla pierwszej. Nie musisz zapamiętywać tych liczb, żeby zacząć. Pomagają zrozumieć, dlaczego struny mają różne wysokości oraz dlaczego cienka struna nie powinna otrzymywać takiego samego napięcia jak gruba.

Przed obróceniem dowolnego klucza spójrz na numer wygrawerowany na tunerze albo wskazany przez urządzenie. Najcieńsza struna może wydawać się pierwszą, ponieważ znajduje się bliżej podłogi, ale liczenie zaczyna się od strony najwyższego dźwięku: pierwsza struna to cienka struna na dole, a szósta to gruba struna na górze. Pomylenie tej kolejności jest częstą przyczyną błędnego strojenia.

Aby zapamiętać kolejność, powiedz ją głośno trzy razy: „E, A, D, G, H, E”. Następnie wskaż każdą strunę bez dotykania jej. Jeśli pomylisz pierwszą z szóstą, nazwa nuty nadal będzie brzmiała E, ale wysokość będzie nieprawidłowa. Tuner może pokazać właściwą literę, a mimo to wskazywać niewłaściwą oktawę.

Dzisiejsze zadanie: zapisz na kartce liczby 6, 5, 4, 3, 2 i 1, a obok nich E, A, D, G, H i E. Połóż kartkę przy instrumencie podczas pierwszych prób strojenia.

Otwórz tuner i ustaw gitarę około 20–40 centymetrów od mikrofonu. Szarp tylko strunę szóstą, najgrubszą. Tuner powinien pokazać literę E. Jeśli pojawi się inna litera, nie obracaj od razu kluczem: sprawdź, czy rzeczywiście szarpnąłeś strunę szóstą i czy urządzenie przechwyciło główny dźwięk. Odczekaj 2 sekundy i szarp ponownie, nie dotykając pozostałych strun.

Gdy nuta zostanie rozpoznana, obserwuj wskaźnik. Jeśli znajduje się po lewej stronie albo wskazuje, że struna jest zbyt nisko, stopniowo zwiększaj napięcie, obracając klucz. Wykonuj ruchy o około jedną ósmą obrotu, ponownie szarp strunę i sprawdzaj odczyt. Jeśli wskaźnik znajduje się po prawej stronie albo pokazuje, że struna jest za wysoko, zmniejsz napięcie z taką samą ostrożnością. Oznaczenia mogą różnić się zależnie od tunera, dlatego zwracaj uwagę także na słowa „low”, „high”, „flat” lub „sharp”, gdy się pojawią.

Powtórz proces w kolejności: piąta struna A, czwarta D, trzecia G, druga H i pierwsza E. Struna jest nastrojona, gdy wyświetlana nazwa odpowiada strunie, a wskaźnik pozostaje blisko środka przez co najmniej 2 sekundy. Nie obracaj kluczem, gdy ekran pokazuje niestabilną nutę. Szarp ponownie i poczekaj, aż wskazówka się zatrzyma.

Po przejściu przez wszystkie sześć strun wróć do szóstej i sprawdź ją ponownie. Następnie sprawdź pierwszą. Poruszenie jednej struny nieco zmienia napięcie gryfu i może przesunąć pozostałe. W gitarze z nowymi strunami wykonaj dwie lub trzy pełne rundy. W stabilnym instrumencie zwykle wystarczy jedna, ale przed zagraniem akordów sprawdź wszystkie sześć strun.

Jeśli nie znasz kierunku działania klucza, obróć go tylko o jedną ósmą obrotu i obserwuj odczyt. Jeśli nuta podnosi się w stronę środka, kontynuuj w tym samym kierunku. Jeśli spada, wróć do poprzedniego punktu i obróć klucz w przeciwną stronę. Nie ma jednego uniwersalnego kierunku dla wszystkich pozycji kluczy, ponieważ zależy on od strony dłoni i modelu instrumentu.

Procedura do wykonania: szarp strunę przez 2 sekundy, rozpoznaj literę, obróć klucz najwyżej o jedną ósmą obrotu, ponownie szarp strunę i powtórz. Zrób to sześć razy, po jednym razie dla każdej struny. Następnie powtórz całą sekwencję jeszcze raz.

Najczęstszym błędem jest obracanie klucza przez kilka obrotów bez ponownego szarpnięcia struny. Ktoś widzi, że nuta jest za niska, dalej dokręca i przekracza właściwy punkt. Potem próbuje poprawić sytuację, obracając klucz zbyt mocno w drugą stronę. Taki ruch destabilizuje strój i zwiększa ryzyko pęknięcia starej struny.

Zawsze stroić należy małymi etapami. Jeśli przekroczysz właściwą nutę, nie wracaj tylko do środka, gdy struna nadal brzmi. Poluzuj ją nieco poniżej właściwej wysokości, a następnie powoli podnoś dźwięk do prawidłowego punktu. Na przykład jeśli szósta struna przekroczyła E i odczyt jest za wysoki, zmniejszaj napięcie, aż odczyt będzie nieco za niski, a potem podnoś je ruchami o jedną ósmą obrotu. Strojenie „od dołu do góry” zwykle zapewnia stabilniejsze napięcie na kluczu.

Innym błędem jest szarpanie struny przy jednoczesnym przytrzymywaniu progu albo dotykaniu jej palcem. Przy odczycie pustej struny nie naciskaj żadnego progu. Nie używaj też klucza sąsiedniej struny. Zatrzymaj się na dwie sekundy, rozpoznaj numer struny i sprawdź literę, zanim cokolwiek zmienisz.

Unikaj również gwałtownego ciągnięcia klucza za pokrętło. Używaj palców i obserwuj opór. Jeśli pokrętło jest bardzo twarde, słychać trzaski albo struna wydaje się nadmiernie napięta, przerwij. Ostrożnie rozstraj strunę i skontaktuj się z fachowcem.

Dzisiejsze zadanie: dostrój jedną strunę, wykonując najwyżej trzy ruchy o jedną ósmą obrotu. Następnie ponownie szarp tę samą strunę. Jeśli potrzebujesz dalszej korekty, powtarzaj cykl zamiast wykonywać od razu pełny obrót.

Gdy tuner wskaże środek, szarp pustą strunę szóstą i porównaj ją ze struną szóstą przyciśniętą na piątym progu. Obie nuty to E. Zrób to samo z pustą struną piątą i struną szóstą przyciśniętą na piątym progu: obie powinny brzmieć jak A. Takie porównanie pomaga zauważyć, że struna nadal się rozstraja.

Jest jeden ważny wyjątek: pusta struna druga to H, podczas gdy struna trzecia przyciśnięta na czwartym progu również daje H. W pozostałych porównaniach sąsiednich strun punktem odniesienia jest piąty próg. Porównaj więc strunę szóstą na progu 5 z pustą piątą, piątą na progu 5 z pustą czwartą oraz czwartą na progu 5 z pustą trzecią. Następnie porównaj trzecią na progu 4 z pustą drugą i drugą na progu 5 z pustą pierwszą.

Grając naprzemiennie dwie nuty, używaj niewielkiej siły i szukaj wrażenia unisonu, z mniejszym pulsowaniem dźwięku. Gdy wysokości są zbliżone, pulsowanie słabnie. Jeśli słyszysz wyraźne falowanie przypominające „ua-ua”, między nutami nadal istnieje różnica. Ta metoda nie zastępuje tunera, ale pokazuje, czy struna zmieniła wysokość po pierwszym odczycie.

Jeśli chcesz poszerzyć rozpoznawanie nut, zapoznaj się także z materiałem nuty na klawiaturze: naucz się rozpoznawać każdy klawisz. Logika nazw powtarza się w innych instrumentach. Po nastrojeniu możesz użyć generatora akordów, aby sprawdzić proste akordy i upewnić się, że gitara pozostaje stabilna podczas gry.

Dzisiejsze zadanie: wykonaj pięć porównań sąsiednich strun i zapisz, która z nich pulsowała najmocniej. Wróć do tunera tylko dla tej struny i sprawdź, czy nadal pozostaje w centrum.

Zarezerwuj 10 minut i użyj stopera. Przez pierwsze 3 minuty nastroj wszystkie sześć strun tunerem, zawsze małymi ruchami. Przez kolejne 2 minuty powtórz sprawdzanie od szóstej do pierwszej. Jeśli któraś struna wyjdzie poza środek, dostrój ją ponownie. Nie próbuj jeszcze grać całego utworu. Pierwszym celem jest rozpoznanie zależności między kluczem, odczytem i zmianą wysokości dźwięku.

Między 5. a 8. minutą szarp każdą pustą strunę przez 2 sekundy, a następnie wykonaj cztery uderzenia w dół na akordzie e-moll. Utrzymuj tempo od 60 do 72 BPM, licząc „1, 2, 3, 4”. Przerwij, jeśli dźwięk stanie się szorstki, i sprawdź, która struna straciła wysokość. To ćwiczenie rozwija rękę i uwagę. Jeśli akord nie brzmi czysto, zagraj sześć strun osobno, aby znaleźć tę, która jest tłumiona.

Przez ostatnie 2 minuty zagraj sekwencję I–V–vi–IV w G-dur: G, D, e-moll i C. Używaj tylko jednego uderzenia w dół na każdą miarę. Każdy akord graj przez cztery miary i zmieniaj go na początku pierwszej miary. Na koniec jeszcze raz sprawdź pierwszą i szóstą strunę. Celem 10 minut jest nauczenie się rozpoznawania i korygowania problemu, a nie zdobywanie szybkości.

To samo ćwiczenie możesz zastosować do repertuaru polskiego popu, rocka, muzyki uwielbienia, poezji śpiewanej i folku. W polskim popie utrzymuj cztery uderzenia w dół w tempie od 60 do 72 BPM. W rocku zacznij od dwóch uderzeń na miarę przy 68 BPM. W muzyce uwielbienia pozwól prawej ręce zaznaczać puls bez przyspieszania. Wybierz prosty pattern i utrzymuj strój, zanim zwiększysz tempo.

Dzisiejsze zadanie: nagraj telefonem tylko 20 sekund ćwiczenia, nie publikując nagrania. Później posłuchaj i sprawdź, czy nuta opadła podczas akordu e-moll czy sekwencji w G-dur. Ponownie skontroluj strunę, która zmieniła się najbardziej.

Nowe struny zwykle tracą napięcie w pierwszych godzinach. Po nastrojeniu ostrożnie pociągnij każdą strunę ku górze na środku gryfu, używając dwóch palców i niewielkiej siły. Nie podnoś struny wyżej niż 1–2 centymetry. Nastroj ją ponownie. Powtórz ten cykl dwa lub trzy razy. W starych strunach niestabilność może wynikać z utlenienia, nierównego nawinięcia albo luzu na kluczach.

Obserwuj strój w trzech momentach: bezpośrednio po regulacji, po 5 minutach gry oraz następnego dnia rano. Jeśli ta sama struna regularnie opada, sprawdź jej nawinięcie na kluczu i osadzenie w mostku. Niewielki spadek po grze różni się od struny, która w ciągu kilku minut traci kilka półtonów.

Gdy gitara jest gotowa, ćwicz powolne zmiany akordów. Do repertuaru polskiego możesz zacząć od prostego rytmu polskiego popu, rocka, muzyki uwielbienia, poezji śpiewanej lub folku. Strona tabulatury i chwyty: zagraj największe przeboje pomaga wybrać kierunek nauki, a uproszczone chwyty łatwych piosenek mogą posłużyć jako pierwszy repertuar.

Jeśli skupiasz się na muzyce sertanejo, na początku utrzymuj rytm poniżej 72 BPM i słuchaj, czy wybrzmiewa każda struna akordów. Później połącz tę praktykę z nauką skal na gitarę: opanuj gryf instrumentu. Dobry strój poprawia akordy, melodie i poczucie czasu.

Dzisiejsze zadanie: po ostatniej rundzie strojenia graj cztery akordy przez 5 minut i sprawdź pierwszą oraz szóstą strunę. Jeśli któraś wyjdzie poza środek, ustal, kiedy to nastąpiło, zanim ponownie ją dokręcisz.

Najpierw przysuń gitarę do mikrofonu i szarp pojedynczą strunę. Jeśli otoczenie jest głośne, przenieś się w cichsze miejsce. Graj w pobliżu otworu rezonansowego, ale nie opieraj gitary o urządzenie. Przed szarpnięciem kolejnej struny poczekaj, aż dźwięk zaniknie. Odległość od 20 do 40 centymetrów zwykle ułatwia przechwytywanie, ale rezultat zależy od mikrofonu urządzenia.

Jeśli pojawia się inna litera niż oczekiwana, potwierdź numer struny i porównaj ją z sekwencją E, A, D, G, H, E. Tuner rozpoznaje wysokość, którą usłyszał, a nie zgaduje, którą strunę chciałeś zagrać. Bardzo nisko nastrojona struna może zostać rozpoznana w innej oktawie albo z trudnością. Szarp ponownie z mniejszą siłą i pozwól nucie wybrzmiewać przez 2–3 sekundy.

Jeśli ekran nie reaguje, sprawdź, czy przeglądarka otrzymała zgodę na użycie mikrofonu. Zamknij połączenia wideo, nagrania i aplikacje, które mogą korzystać z tego samego zasobu. Odśwież stronę dopiero po zapisaniu tego, co robisz. Tuner działa w przeglądarce przy otwartej stronie; po zamknięciu karty odczyt się zatrzyma.

Nie zmuszaj klucza do ruchu, gdy jest twardy. Obracaj powoli i przerwij, jeśli czujesz nietypowy opór, słyszysz trzaski albo zauważasz nadmierne napięcie struny. W razie wątpliwości zmniejsz napięcie i poproś o pomoc nauczyciela lub fachowca. Mikrofon urządzenia wpływa na odczyt, dlatego zawsze potwierdzaj wynik także słuchem.

Jeśli tuner pokazuje kolejno wiele liter, wytłum pozostałe pięć strun dłonią i szarp tylko wybraną. Jeśli wskaźnik skacze, odsuń urządzenie od głośników, wentylatorów i drgających powierzchni. Jeśli problem dotyczy jednej struny, sprawdź, czy nie styka się z którymś progiem albo czy nie ma uszkodzenia fizycznego.

Dzisiejsze zadanie: wykonaj test trwający 30 sekund. Szarp strunę szóstą, wytłum pozostałe i sprawdź, czy pojawia się litera E. Powtórz to z pierwszą struną. Jeśli jedna działa, a druga nie, skup się na pozycji, głośności i stanie problematycznej struny.