Koło kwintowe

Zacznij od wybrania tonacji na zewnętrznym pierścieniu. Kliknij C-dur i sprawdź 0 znaków przykluczowych. Narzędzie pokazuje skalę C-dur, tonację względną a-moll, sąsiednie F-dur i G-dur oraz siedem akordów diatonicznych: C, Dm, Em, F, G, Am i B°.

Wykonaj 60-sekundowy test. Najpierw zagraj akord C. Następnie włącz skalę i zaśpiewaj lub zagraj każdą nutę po kolei. Na koniec zagraj C, F i G na instrumencie. Usłyszysz różnicę między punktem spoczynku, przygotowaniem a napięciem w obrębie tej samej tonacji.

Następnie porównaj wynik z wewnętrznym pierścieniem. Po wybraniu a-moll znajdziesz tę samą tonację jako C-dur, ponieważ obie tonacje są względne. Narzędzie wyświetla akordy a-moll jako Am, B°, C, Dm, Em, F i G. Podaje również harmoniczny V stopień: E. Ten szczegół pojawia się, gdy piąty stopień otrzymuje niezbędną zmianę, aby działać jako dominanta durowa.

Na gitarze akustycznej ustaw instrument obok widżetu i wyszukaj pozycje wskazanych akordów. Jeśli chcesz usłyszeć strukturę bez budowania pełnego układu, zagraj tylko prymę, tercję i kwintę. Na klawiaturze zagraj skalę prawą ręką w tempie 60 BPM i wypróbuj prymy akordów lewą ręką. W ten sposób zamienisz listę w dźwięk, zanim spróbujesz zapamiętać nazwy.

Jeśli sprawdzasz cifrę polskiego popu, poezji śpiewanej, rocka, muzyki uwielbienia lub folku, wypisz użyte akordy i porównaj je z wycinkiem tonacji. Na przykład w sekwencji z C, G, Am i F C-dur jest bezpośrednią hipotezą. Potwierdź ją, grając C na końcu frazy i obserwując, czy daje poczucie spoczynku.

Koło kwint nosi tę nazwę, ponieważ każdy krok zgodnie z ruchem wskazówek zegara wznosi się o kwintę czystą, czyli o 7 półtonów. Wychodząc od C, dochodzisz do G; od G do D; od D do A. Pełna sekwencja przechodzi przez C, G, D, A, E, H, Fis/Ges, Des, As, Es, B i F, zanim ponownie wróci do C.

Ten układ zbliża do siebie tonacje, które mają wiele wspólnych dźwięków. C-dur i G-dur różnią się tylko jednym dźwiękiem gamy: F w C-dur zmienia się w Fis w G-dur. G-dur i D-dur również różnią się jednym dźwiękiem w znakach przykluczowych: D-dur dodaje Cis. Ten schemat pomaga zrozumieć, dlaczego zmiana tonacji może zabrzmieć naturalnie we wstępie, refrenie albo na końcu utworu.

Dlatego G-dur ma 1 krzyżyk, Fis; D-dur ma 2, Fis i Cis; a A-dur ma 3, Fis, Cis i Gis. Ta sekwencja nie jest tylko listą nazw. Pokazuje odległość między centrami tonalnymi i daje szybki sposób na transponowanie progresji bez przeliczania każdego akordu od zera.

W kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara schodzisz o kwintę czystą i dodajesz bemol. F-dur ma 1 bemol, B; B-dur ma 2, B i Es; a Es-dur ma 3, B, Es i As. Jeśli melodia leży za wysoko dla Twojego głosu, wypróbuj tonację przesuniętą o jedną lub dwie pozycje w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara i porównaj rejestr, w którym śpiewasz refren.

Wykonaj teraz ćwiczenie: zagraj C i G, a następnie C i F. Odległość między C i G pojawia się w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara. Relacja między C i F pojawia się w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara. Następnie zagraj G, D i A, aby usłyszeć łańcuch wznoszących się kwint.

Znaki przykluczowe obejmują znaki chromatyczne, które regularnie pojawiają się w danej tonacji. Znajdują się na początku pięciolinii i pozwalają uniknąć powtarzania tego samego znaku przy każdej nucie. W zapisie akordowym znaki chromatyczne zwykle występują w nazwach akordów, a w nutach tonacja zapisana przy kluczu od razu podpowiada, jaka skala jest używana.

Kolejność krzyżyków to Fis, Cis, Gis, Dis, Ais, Eis, His. Dlatego G-dur ma Fis; D-dur ma Fis i Cis; A-dur ma Fis, Cis i Gis; a E-dur ma Fis, Cis, Gis i Dis. Fis-dur dochodzi do 6 krzyżyków: Fis, Cis, Gis, Dis, Ais i Eis.

Kolejność bemoli to B, Es, As, Des, Ges, Ces, Fes. Jest ona odwrotnością kolejności krzyżyków. F-dur ma B; B-dur ma B i Es; Es-dur ma B, Es i As; a Des-dur ma B, Es, As, Des i Ges. Ces-dur wykorzystuje wszystkie 7 bemoli: B, Es, As, Des, Ges, Ces i Fes.

Czytając zapis akordowy lub nuty, policz znaki chromatyczne, zanim zaczniesz szukać akordów. Ges-dur ma 6 bemoli: B, Es, As, Des, Ges i Ces. C-dur ma 0 znaków chromatycznych. Znaki przykluczowe ograniczają powtarzanie oznaczeń i podpowiadają centrum tonalne, ale same w sobie nie dowodzą, że utwór pozostawał w jednej tonacji.

Aby poćwiczyć, wybierz D-dur w widżecie i powiedz na głos dwa znaki chromatyczne: Fis i Cis. Następnie wybierz Es-dur i wyrecytuj B, Es i As. To ćwiczenie zajmuje mniej niż minutę i utrwala kolejność dzięki słuchaniu oraz mówieniu.

Każda tonacja durowa ma względną tonację molową z tą samą tonacją oznaczoną przykluczem. C-dur jest powiązany z a-moll; G-dur z e-moll; F-dur z d-moll. Dźwięki skali są takie same, ale zmienia się odczucie spoczynku, ponieważ toniką staje się inny dźwięk.

Tonację względną molową znajdziesz, schodząc o 3 półtony od toniki durowej. Od C zejdź do A; od G do E; od D do H. Możesz też odliczyć sześć stopni w górę w obrębie skali durowej. W C-dur szóstym stopniem jest A, więc tonacją względną jest a-moll.

Wewnętrzny pierścień pozwala porównać obie tonacje bez wykonywania obliczeń. Es-dur ma 3 bemole: B, Es i As, a jego tonacją względną jest c-moll, również z 3 bemolami. Akordy Es-dur to Eb, Fm, Gm, Ab, Bb, Cm i D°. Akordy naturalnej skali c-moll to Cm, D°, Eb, Fm, Gm, Ab i Bb.

W tonacji molowej piąty stopień można zmienić, aby utworzyć dominantę durową. W a-moll naturalne akordy diatoniczne to Am, B°, C, Dm, Em, F i G, ale wskazanym przez narzędzie V harmonicznym jest E. W g-moll naturalna sekwencja to Gm, A°, Bb, Cm, Dm, Eb i F, a harmonicznym V jest D.

Porównaj je na instrumencie. Zagraj C, a potem Am, zachowując białe klawisze na klawiaturze. Na gitarze przechodź naprzemiennie między akordami C i Am. Dostępne dźwięki są do siebie podobne, ale spoczynek się zmienia. Ten kontrast pomaga rozpoznać tonację względną molową w aranżacji muzyki uwielbienia, polskiego popu lub folku.

Tonacje sąsiednie zajmują pozycje obok siebie na kole kwintowym. G-dur i D-dur są tonacjami sąsiednimi, ponieważ od G w górę o kwintę dochodzimy do D. G-dur ma 1 krzyżyk, Fis; D-dur ma 2, Fis i Cis. Jedyną różnicą w znakach przykluczowych jest Cis.

Ta bliskość wyjaśnia, dlaczego utwór może przejść z jednej tonacji do drugiej przy niewielkim przygotowaniu. Obie skale mają wspólnych 6 z 7 nut. Melodia w G-dur zawiera już dużą część materiału D-dur. Akord A, zawierający Cis, może wyraźnie sygnalizować, że centrum tonalnym stał się D.

W repertuarze polskiego popu, poezji śpiewanej, rocka, muzyki uwielbienia i folku relacje między bliskimi tonacjami pojawiają się w przejściach, zakończeniach sekcji i zmianach tonacji dopasowujących utwór do głosu. Nie oznacza to, że każde przejście między tonacjami sąsiednimi będzie automatyczne. Nadal trzeba sprawdzić melodię, linię basu i akord, na którym pojawia się rozwiązanie.

Tonacje sąsiednie pomagają także rozpoznać tonację na podstawie zapisu akordów. Jeśli pojawia się wiele akordów G, C, D, Em i Am, G-dur jest mocnym przypuszczeniem. Jeśli pojawiają się D, G, A, Bm i Em, centrum może stanowić D-dur. Zagraj D na końcu sekwencji. Jeśli akord zabrzmi niepełnie, wypróbuj G i A, a następnie posłuchaj, która nuta spoczynkowa porządkuje frazę.

Aby poćwiczyć w 1 minutę, zagraj G–C–D–G, a następnie D–G–A–D. Układ stopni jest podobny: I–IV–V–I. Materiał zmienia tonację, ale funkcja akordów pozostaje taka sama.

Każda pozycja koła łączy tonację, tonację równoległą molową oraz siedem akordów zbudowanych na stopniach I, ii, iii, IV, V, vi i vii°. W C-dur akordy to C, Dm, Em, F, G, Am i B°. Wielka litera oznacza trójdźwięk durowy, m oznacza molowy, a ° oznacza zmniejszony.

W G-dur siedem akordów to G, Am, Bm, C, D, Em i F#°. W D-dur są to D, Em, F#m, G, A, Bm i C#°. Na gitarze wybierz jedną z tych tonacji i wypróbuj różne zestawienia na sześciu strunach. Na klawiaturze zagraj prymę, tercję i kwintę, aby usłyszeć każdy trójdźwięk bez uzależniania się od konkretnego układu.

Układ trójdźwięków durowych obejmuje I, IV i V stopień. Układ trójdźwięków molowych obejmuje ii, iii i vi stopień. vii° działa jako akord zmniejszony. W C-dur daje to C, F i G jako akordy durowe, Dm, Em i Am jako molowe oraz B° jako zmniejszony. Ten schemat pojawia się w niezliczonych piosenkach popularnych, ale kolejność akordów nie musi zawsze podążać za I–IV–V.

W tonacjach molowych skorzystaj z odpowiedniego wycinka wewnętrznego pierścienia. W e-moll akordy naturalne to Em, F#°, G, Am, Bm, C i D. W h-moll są to Bm, C#°, D, Em, F#m, G i A. Jeśli utwór wykorzystuje akord B-dur w e-moll, porównaj go z harmonicznym V stopniem. Tercja D# tworzy najsilniejsze dążenie do Em.

Generator akordów pomaga sprawdzać układy, przewroty i nazwy podczas budowania harmonii tonacji. Użyj go w ten sposób: wybierz akord z listy, zagraj proponowany układ, a następnie porównaj ten sam trójdźwięk w przewrocie na klawiaturze. Usłyszysz, że dźwięki są te same, ale zmiana basu wpływa na odczucie akordu.

Enarmonia zachodzi wtedy, gdy dwa zapisy oznaczają tę samą wysokość dźwięku w systemie temperowanym, ale używają różnych nazw. Na kole trzy dolne pozycje pokazują te alternatywy. Fis i Ges zajmują tę samą pozycję; Des i Cis również; Fis i Ges znajdują się na dole, w pozycji godziny 6; Des i Cis — w pozycji godziny 7; H i Ces — w pozycji godziny 5.

Fis-dur ma 6 krzyżyków: Fis, Cis, Gis, Dis, Ais i Eis. Ges-dur ma 6 bemoli: B, Es, As, Des, Ges i Ces. Narzędzie wyświetla akordy Fis-dur jako F#, G#m, A#m, B, C#, D#m i E#°. W Ges-dur są to Gb, Abm, Bbm, Cb, Db, Ebm i F°.

E# w Fis-dur brzmi na klawiaturze jak F, ale otrzymuje nazwę E#, ponieważ 7. stopień musi nadal być jakimś rodzajem E. To samo rozumowanie wyjaśnia Cb w Ges-dur: brzmi jak H, ale zachowuje miejsce litery C w skali. Taka pisownia ma znaczenie podczas czytania i analizy stopni.

Des-dur ma 5 bemoli: B, Es, As, Des i Ges. Jego enharmonicznym odpowiednikiem jest Cis-dur, z 7 krzyżykami: Fis, Cis, Gis, Dis, Ais, Eis i His. W praktyce Des-dur jest zwykle łatwiejszy do odczytania w repertuarze z bemolami. Cis-dur może mieć sens, gdy dany fragment już wykorzystuje krzyżyki albo gdy analiza zachowuje tę samą pisownię sąsiednich tonacji.

Wypróbuj to na wirtualnej klawiaturze: zagraj Fis i Ges w tym samym rejestrze i porównaj brzmienie. Następnie przyjrzyj się nazwom w narzędziu. Dźwięk jest taki sam, ale wybór pisowni zmienia sposób odczytywania akordów i skali.

Aby przetransponować utwór z G do D, przechodzisz o kwintę w górę i przesuwasz się o jedno pole zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Relacje między tonacjami ułatwiają zmianę tonacji tak, aby lepiej pasowała do niższego lub wyższego głosu. Jeśli oryginalny zapis wykorzystuje G, C i D, myśl o stopniach I, IV i V. W D-dur te same funkcje przyjmują postać D, G i A.

Jeśli musisz obniżyć utwór z G do F, przesuń się o jedno pole przeciwnie do ruchu wskazówek zegara. G, C i D zmieniają się w F, Bb i C. Odległości między akordami pozostają takie same, ale zmienia się rejestr. Jeśli głos z wysiłkiem sięga G4 w refrenie, transpozycja do F-dur obniży najwyższą nutę o 2 półtony, do F4. Sprawdź melodię w swoim własnym zakresie głosu, zanim wybierzesz ostateczną tonację.

Na gitarze koło pomaga wybrać tonację pasującą do akordów otwartych i kapodastra. Możesz zachować znane chwyty, założyć kapodaster na odpowiednim progu i sprawdzić rzeczywistą tonację na kole. Jeśli grasz chwyty G z kapodastrem na 2. progu, rzeczywiste brzmienie to A-dur. Zapisz tę różnicę, aby nie pomylić wizualnego chwytu z tonacją słyszaną przez publiczność.

Aby zrozumieć progresję I–IV–V i progresję ii–V–I, zauważ, że użyte stopnie są bezpośrednio powiązane w obrębie tonacji. W C-dur I–IV–V to C–F–G. Progresja ii–V–I to Dm–G–C. Zagraj każdą sekwencję w tempie 72 BPM i poświęć dwa uderzenia na każdy akord. Następnie przenieś ten schemat do G-dur: G–C–D i Am–D–G.

Aby rozpoznać tonację na podstawie zapisu akordów, wypisz użyte akordy i porównaj je z siedmioma akordami danego wycinka koła. Następnie zaśpiewaj lub zagraj akord, który wydaje się zapewniać odpoczynek. Zapis akordów A, D, E i F#m sugeruje A-dur, ale nadal musisz sprawdzić, czy A działa jako punkt dojścia. Akord końcowy pomaga, jednak melodia może wskazywać na tonację względną fis-moll.

Na klawiaturze wirtualne pianino pozwala testować nuty i akordy. Gdy chcesz zagrać razem z nagraniem w nowej tonacji, otwórz plik, który już masz, w Studio do zmiany tonacji utworu: przejście z G-dur do A-dur oznacza 2 półtony, a koło z wyprzedzeniem pokazuje, jakie akordy znajdziesz w tej tonacji — A, Bm, C#m, D, E, F#m i G#°.

Koło służy również do tworzenia progresji i wspiera naukę skal muzycznych. Wybierz tonikę, połącz I, vi, IV i V, a następnie nagraj krótką sekwencję na swoim instrumencie. W C-dur wypróbuj C–Am–F–G, a w G-dur G–Em–C–D. Zachowasz w ten sposób tę samą relację między stopniami w innej tonacji.

Koło nie wybierze kompozycji za ciebie, ale pokaże drogi harmoniczne, które możesz wypróbować. Jeśli dopiero zaczynasz, zajrzyj do materiału o teorii muzyki dla początkujących, a potem wróć do widgetu, aby powiązać każdą koncepcję z konkretną tonacją. Zarezerwuj 5 minut: 1 minutę na wybór tonacji, 2 na zagranie gamy, 1 na zagranie akordów i 1 na zapisanie tego, co zabrzmiało najbardziej stabilnie.

• Poruszaj się zgodnie z ruchem wskazówek zegara, aby wznosić się kwintami i dodawać krzyżyki; przeciwnie do ruchu wskazówek zegara schodź kwintami i dodawaj bemole.
• Użyj wewnętrznego pierścienia, aby znaleźć tonację względną molową i porównać tę samą tonację.
• Odczytaj siedem akordów w kolejności I, ii, iii, IV, V, vi i vii°, aby budować pola harmoniczne.
• Porównuj sąsiednie tonacje podczas transponowania, wybierania akordów na gitarę lub sprawdzania tonacji zapisu akordowego.
• Używaj kolejności F, C, G, D, A, E, H dla krzyżyków oraz H, E, A, D, G, C, F dla bemoli.
• Zagraj tonikę, skalę i akordy w widżecie, zanim przeniesiesz pomysł na instrument.
• W tonacji molowej porównaj naturalny piąty stopień z harmonicznym V, na przykład Em i E w a-moll.

Ćwiczenie końcowe: wybierz C-dur, zagraj C–F–G–C, znajdź a-moll na wewnętrznym pierścieniu i zagraj Am–Dm–E–Am. Następnie przejdź do G-dur i powtórz ten schemat. W mniej niż 3 minuty przećwiczysz tonację, tonację względną, dominantę i transpozycję.